Categorie: Ledverlichting

De vraag die bij velen op de lippen ligt bij LED verlichting is of LED lampen ook dimbaar zijn. Het antwoord is Ja. Maar er is wel veel meer over te vertellen dan slechts Ja.
Dimbaarheid van een LED

Een LED chip van CREE inc.

Het lichtgevende element in een LED lamp is een LED. Die afkorting staat voor Light Emitting Diode. Hoe meer stroom je door de LED stuurt, hoe meer licht deze geeft. Omgekeerd dus ook, hoe minder stroom je door de LED stuurt, hoe minder licht deze geeft. De crux of een LED lamp dimbaar is, hangt geheel af van elektronica die nodig is om de LED aan te sturen. Als je gewoon een spanning van b.v. 4 Volt op die LED zet, zal de stroom zo oplopen dat de LED zo warm wordt dat deze smelt. De stroom door de LED moet daarom gecontroleerd worden, zodat deze de maxima van de LED in combinatie met zijn behuizing niet overschrijdt. Iedere LED lamp heeft deze regel elektronica. Het is deze elektronica die bepaalt of de LED lamp dimbaar is.
De elektronica van een LED lamp
De elektronica kan direct in de LED lamp ingebouwd zijn, of in een los kastje gestopt zijn. Voor een LED lamp die rechtstreeks in de plaats komt van een gloeilamp of een halogeen lamp moet de elektronica zijn ingebouwd in de lamp zelf. Die elektronica kan je dus niet apart vervangen. De LED lamp wordt in de fabriek voorzien van elektronica die goed reageert op onze dimmers. Die dimbare LED lampen zijn nu goedte koop en zijn ook goed te dimmen. Over dimmers is ook meer te vertellen, dat kan je lezen op de pagina over elektronische dimmers.Voor een LED die al is ingebouwd in een armatuur is het goedkoper om de regelelektronica te gebruiken voor meerdere lampen samen. Je schakelt dan de LED lampen in serie en zet er een z.g. LED driver voor die dan de stroom controleert. Die LED driver moet dan wel dimbaar zijn.
Stroomverbruik dimbare LED lamp
Gemiddeld genomen zal een LED lamp als deze half zoveel licht geeft, ook half zoveel stroom opnemen. Er zijn echter veel factoren die bepalen hoe het zit. De elektronica voor de lamp neemt zelf altijd een bepaalde hoeveelheid stroom, wordt door de LED een lagere stroom gestuurd of puls-ed de stroom, wat is precies de temperatuur van de LED (hoe lager, hoe efficiënter de omzetting), maar in grote lijnen is het: de helft zoveel licht, de helft van het verbruik. Alleen bij zeer lage lichthoeveelheden is het aandeel van het stroomverbruik van de elektronica een licht verstorende factor in deze curve. Dit verhaal gaat niet op voor gloeilampen en halogeen lampen, daar is het eerder een reductie van 20% in het stroomverbruik is meteen 60% minder licht. Dit komt door de eigenschappen van een gloeidraad.
Kopen van een dimbare LED lamp
Om een dimbare LED lamp te kopen, vraag het aan de verkoper of deze lamp dimbaar is als de informatie niet al meteen duidelijk is. Als het niet staat aangegeven, dan is de lamp niet dimbaar.Op deze site staat altijd aangeven of een LED lamp dimbaar is. Als het er niet bij staat, is de lamp in de meeste omstandigheden niet dimbaar.

 
LED verlichting heeft vele voordelen boven de verlichting met gloeilampen en halogeen lampen. Lees hier precies over de voordelen en wacht niet langer om LED lampen van TopLEDshop aan te schaffen.

10 x minder stroomverbruik met LED lamp

Een LED lamp gebruikt slechts 10% van de stroom van een gloeilamp of halogeenlamp. Dat bespaart je dus gigantisch veel geld. Per LED lamp kan het tot € 80,- schelen. Kijk op de LED lamp besparing pagina voor rekenvoorbeelden hoeveel het precies bespaard.

Extreem lange levensduur van LED lamp

LED lampen hebben een inherente lange levensduur. De LED lampen van TopLEDshop hebben een levensduur van ongeveer 30.000 branduren. Hoe lang is dat precies? Als de lamp 8 uur aan is per dag, is dat meer dan 10 jaar! Als je meer hierover wilt weten: klik op LED lampen levensduur.

LED lamp wordt niet warm

LED lampen zetten stroom zo efficiënt om in licht, dat ze niet heet worden, slechts een beetje warm. Je kan nooit je handen branden aan zo’n lamp en ze kunnen ook geen brand veroorzaken. Ook geen donkere plekken meer op muur of plafond.

De lichtkleur van LED lampen

TopLEDshop verkoopt alleen LED lampen die een zeer mooie lichtkleur hebben (geen blauw LED licht), waarbij je alle kleuren goed kan zien en herkennen, met een kleurherkenningswaarde van minimaal 80.

Andere voordelen LED lamp

√ Je haalt de schakelaar over en de LED lamp brandt onmiddellijk op vol vermogen, ook buiten in de vorst, dus niet zoals een spaarlamp.√ De LED lamp is niet gevoelig voor trillingen, in tegenstelling tot gloeilampen en halogeenlampen die daar absoluut niet tegen kunnen.√ Een LED lamp geeft tegen zijn einde erg langzaam minder licht, je zit nooit in het donker.√ Een LED lamp is dimbaar. Lees meer over de dimbaarheid van LED lampen.

LED lamp: zeer milieu vriendelijk

Foto: Petr Štefek
 

Een LED lamp is zeer milieu vriendelijk. De CO2 uitstoot als gevolg van de opwekking van de stroom wordt ook 85% minder, de lamp bevat geen giftige kwikdampen zoals een spaarlamp of TL buis. Door de zeer lange levensduur van LED lampen komen de gebruikte materialen ook niet ieder jaar terug in de afvalbergen.

Wat houd je nog tegen om nog vandaag LED lampen aan te schaffen bij TopLEDshop?

Een halogeen lamp (ontwikkeld rond 1910) is een gloeilamp die niet luchtledig is gemaakt, maar die onder hoge druk gevuld is met een halogeen. Dit alles levert een veel kleinere lamp dan de gloeilamp op, met een beter rendement en met van nature witter licht.
Geschiedenis van de halogeenlamp
Een van de problemen van de gewone gloeilamp is dat het metaal van de gloeidraad langzaam verdampt en op de binnenkant van de glazen bol neerslaat. Het verdampen zorgt ervoor dat de draad steeds dunner wordt en op een bepaald moment doorbrand. Het neerslaan op de bol maakt deze donkerder en daarmee minder lichtdoorlatend. Rond 1880 zijn de eerste patenten voor diverse typen halogeen lampen vastgelegd. In 1959 patenteerde General Electric een halogeen lamp gevuld met iodine (een halogeen).

een 12V LED Halogeen vervanger

LED lamp vervangt Halogeen
Door de eigenschappen van een LED is deze een perfect alternatief voor de halogeenlamp met spiegelreflector. De 35 Watt en 50 Watt Halogeen lampen zijn uitstekend te vervangen door LED lampen, met dezelfde lichtkleur en sterkte. Verkrijgbaar zijn LEDlampen met een GU10 voetje en ook LEDlampen met het MR 16 voetje (12V). Dat geld zelfs voor de kleinere 12V 20W halogeen lamp met de G4 fitting. Voor meer hierover zie de LED lampen pagina halogeen vervanger.
Werking van Halogeen lamp

Een 230V halogeen lamp met spiegel reflector

Om de efficiëntie van een lamp te verhogen (minder warmte, meer licht) moet de gloeidraad zo heet mogelijk worden. Het nadeel is dan dat deze sneller verdampt. Door de lamp te vullen met een halogeen zal het verdampte metaal van de gloeidraad weer neerslaan op die gloeidraad. Bijkomend voordeel is dat het glas niet donker wordt. Het licht van zo’n efficiënte halogeenlamp is wit, te wit volgens velen voor thuisgebruik. Dit licht kan weer geler gemaakt worden door de temperatuur een beetje te verlagen, maar dat betekend een minder efficiënte lamp.

een 12V halogeen

De gewone halogeen lamp heeft een efficiëntie van ongeveer 16 tot 19 Lumen/Watt. Dit type halogeen lamp kunnen we overal kopen. Omdat een halogeen lamp op een hogere temperatuur werkt dan een gloeilamp moet er quartz glas gebruikt worden. Dit is bij hoge temperaturen gevoelig voor vervuiling op het glas en daarom mogen halogeen lampen niet met de vingers aangeraakt worden, het huidvet blijft achter. De levensduur van een halogeenlamp wordt bepaald door de gloeidraad temperatuur en de hoeveelheid halogeen in de lamp. De lampen die we gewoon kopen in de winkel hebben een levensduur van 1000 branduren en soms van 2000 uur (die zijn natuurlijk duurder).
De halogeen lamp is lekker klein, dus zijn er heel veel mogelijkheden voor mooie en elegante armaturen. Wel moet er rekening gehouden worden met de warmte ontwikkeling.
Wetgeving en de halogeen lamp
Omdat de halogeen lamp theoretisch zuiniger is dan de gewone gloeilamp, heeft de Europese Commissie besloten dat de halogeenlamp nog vier jaar langer gemaakt mag worden dan de gewone gloeilamp, dus tot in 2016.

De gloeilamp is nu ruim 150 jaar oud, dat is hem wel aan te zien. Ondanks veel verbetering blijft het rendement erg laag: slechts 5% van de energie wordt omgezet in licht, de rest is warmte. Door andere, betere lichtbronnen en de wetgever is het einde van de gloeilamp in aantocht.
Geschiedenis van de gloeilamp
Vanaf 1850 zijn velen bezig geweest (en sommigen succesvol) de gloeilamp te ontwikkelen. Edison vroeg in 1879 octrooi aan op zijn gloeilamp, alhoewel verschillende duitse wetenschappers al 25 jaar eerder een lamp gebaseerd op dezelfde principes hadden gemaakt. De gloeilamp is dus al ruim 120 jaar in ons leven.
Werking van de gloeilamp
Door stroom te sturen door een gloeidraad wordt deze zo heet dat hij licht gaat geven. Door de hitte verliest de gloeidraad veel van zijn sterkte en is dan niet goed bestand tegen trillingen en schokken. Bij hele goede lampen wordt slechts 10% van de elektrische energie omgezet in licht, de rest wordt omgezet in warmte. De lampen die we gewoon bij de supermarkt kopen hebben een nog slechter rendement van maximaal 3%. De efficiëntie van de gloeilamp is rond de 13 tot 16 Lumen/Watt. Door de relatief lage prijs wordt de beperkte levensduur van ongeveer 1000 branduren niet als een groot probleem ervaren.We zijn heel bekend met de gloeilamp. Hij is in heel veel vormen en aansluitingen verkrijgbaar. We zijn er aan gewend dat hij erg heet wordt, en houden daar met alles rekening mee, zo erg dat we het niet eens beseffen.
LED lamp vervangt de gloeilamp
De kleinere vermogens gloeilampen (tot 60W) kunnen vervangen worden door LED lampen. Er zijn gewoon LED lampen met E14 voetjes en LED lampen met E27 voetjes verkrijgbaar. Voor meer informatie zie de gloeilampvervangers sectie. De ontwikkeling van LED lampen met vergelijkbare vermogens van gloeilampen van 60W en meer is nog in volle ontwikkeling. LED lampen met een goede lichtkleur en kleurherkenning gelijkwaardig aan gloeilampen zijn inmiddels volledig commercieel beschikbaar.
Wetgeving en de gloeilamp
Wegens het zeer slechte rendement, en de beschikbaarheid van alternatieven (Halogeen, Spaarlamp, TL, LED) heeft de Europese Commissie besloten de gewone gloeilamp langzaam uit te faseren. Vanaf 1 sep 2009 mochten 100 Watt lampen niet meer worden gemaakt of ge-importeerd. Vanaf 1 september 2010 mag de 60W gloeilamp niet meer gemaakt worden. Dan weer een jaar later (1 sep 2011) is de 40 Watt lamp aan de beurt en weer een jaar later zijn alle gloeilampen boven de 4 Watt verboden te maken of te importeren. De halogeen lamp zoals we die kennen is verboden na 2016.

Een spaarlamp is een standaard TL buis, alleen is hier de buis opgevouwen. Dit type lamp is ontwikkeld in de jaren ′70 en is eind jaren ’80 op de markt gekomen. Bijna alle eigenschappen van de TL buis zijn daarmee ook geldig voor de spaarlamp. Door verschillende technische verbeteringen is een spaarlamp nu bijna even efficient als een TL buis.

Een spaarlamp

Geschiedenis van de spaarlamp
Een van de nadelen van de TL buis is zijn onhandig grote lengte, terwijl er erg veel vraag vanuit de markt was naar een lamp die meer op een gloeilamp leek. Rond 1975 had General Electric de eerste echte spaarlampen ontwikkeld, maar deze lamp is toen niet in productie gebracht. Philips deed dat wel rond 1980 en deze lamp was daarmee de eerste fluorencentie lamp in een fitting van een gloeilamp. In de begin periode bevond zich in een voet de traditionele elementen van de TL buis (smoorspoel en starter). Later is dit vervangen door electronica, waardoor ook het startgedrag van de lamp sterk verbeterde naast het volume en het gewicht.

Een spiraal spaarlamp

Werking van de spaarlamp
De lamp heeft dezelfde werking als een TL lamp. Lees voor meer info over de TL lamp.  Waar de TL buis op grote schaal in scholen, kantoren en fabrieken wordt gebruikt, is in Europa voor thuisgebruik de TL buis geen groot succes geworden. Door de andere vorm van de spaarlamp en veel marketing, subsidies, etc. is de spaarlamp voor thuisgebruik nu gemeengoed. De spaarlamp is veel efficiënter dan de gloeilamp, heeft een veel langere levenduur (5000 tot 10.000 uur), is vaak wat groter (past daardoor niet in alle armaturen), is soms niet meteen aan op vol vermogen en de lichtkleur laat nog wat te wensen over (te grouw, kleurherkenning is nog niet goed). Een spaarlamp is zeer goed verkrijgbaar met de bekende gloeilamp fittingen (E27, grote schroefdraad en de E14, kleine schroefdraad) en een heel scala aan vermogens (gelijkwaardig tot een 125 Watt gloeilamp).
Spaarlamp vervangen door LED lamp
Een spaarlamp kan heel goed vervangen worden door een LED lamp. Er zijn veel LED lampen te kopen met de traditionele schroeffittingen (zowel E27 als E14). De ontwikkeling van LED lampen met vergelijkbare vermogens van gloeilampen van 60W en meer is nog in volle ontwikkeling. LED lampen met een goede lichtkleur en kleurherkenning gelijkwaardig aan gloeilampen zijn inmiddels volledig commercieel beschikbaar. Echter, niet alle leveranciers van LED chips kunnen dit al leveren.
Wetgeving over de spaarlamp
De wetgever heeft geen enkel plan om de spaarlampen aan banden te leggen, integendeel het gebruik wordt gestimuleerd.

De TL buis (TL komt van het Frans: “tube luminescent”) heeft een lange ontwikkeltijd gekend van ongeveer 1850 tot 1940. Het is in principe een buis gevuld met kwikdamp onder een lage druk waar stroom doorheen gaat. Hierbij wordt ultraviolet licht opgewekt, dat dan door fosforen aan de binnenkant van de buis wordt omgezet in zichtbaar licht. Het rendement is veel beter dan van gloeilampen en/of halogeen lampen.

Een uiteinde van een TL buis

Geschiedenis van de TL buis
Vanaf 1850 is er gesleuteld aan alle aspecten de TL buis. De damp in de buis, de buis afmetingen zelf, de gloeidraden, de electronische schakeling, de extra toevoeging van verschillende gassen en de fosforen aan de binnen kant van de buis. Uiteindelijk resulteerde het net voor de tweede wereldoorlog in een commercieel volwaardig product. In de tweede wereldoorlog is het vooral in de VS hard gegaan met de inzet van dit type lamp, vooral wegens zijn hoge efficiëntie.
Werking van de TL buis

Een z.g. PL buis

De lamp is opgebouwd uit een lange glazen buis, met aan de beide uiteinden van de lamp een gloeidraad. In de buis bevind zich kwikdamp (giftig!) onder een zeer lage druk en ook een edelgas (Argon, Xenon, Neon of Krypton). Om de lamp te starten moeten eerst de gloeidraden warm worden en moet er een hoge spanning tussen de gloeidraden staan. De warme gloeidraden zenden electronen uit die de kwikdamp ioniseren. Hierdoor wordt er UV licht uitgezonden en blijft ook de stroom tussen de electroden lopen bij een lagere spanning. Het UV licht heeft een heel specific spectrum. Door verschillende fosforen aan de binnenkant van de buis word het UV licht omgezet in zichtbaar licht. Met een eenvoudig fosfor is de kleur van het licht meestal niet erg mooi, met verschillende stoffen is een lichtkleur te produceren die lijkt alsof het van een gloeilamp komt. Om de stroom door de lamp te beperken en de gloeidraden te verwarmen is aparte elektronica nodig (smoorspoel, condensator, schakelaar). De z.g. starter maakt hier onderdeel van uit. De TL lamp is al veel efficiënter dan een gloeilamp of halogeenlamp, hij kan per Watt zo’n 60 Lumen produceren. Met een traditioneel voorschakel apparaat met starter flikkert de buis een paar keer voordat hij echt aan is en bij een defect kan het gebeuren dat de TL buis blijft flikkeren, wat door heel veel mensen als irritant wordt ervaren.
TL buis vervangen door LED lamp
Een TL buis kan heel goed vervangen worden door een LED buis. Er zijn veel LED lampen te kopen in de TL buis uitvoering, met verschillende vermogens. Je hoeft verder niets aan het armatuur te doen. Je haalt de starter er uit en klaar. De grote spoel die ook in het armatuur zit is niet meer nodig, maar levert geen problemen op.
Wetgeving over TL buis
De wetgever heeft geen enkel plan om de TL buis aan banden te leggen.

Een LED (Light Emitting Diode) lamp is de nieuwste verlichting technologie. Het is gebaseerd op de chip technologie, die we kennen van alle electronische apparatuur en vooral van de computer. Vanaf 2005 zijn er LED’s op de markt gekomen met voldoende lichtopbrengst om voor verlichting te zorgen.
Geschiedenis van de LED

Een hele serie LED’s, vooral voor signalering

Al in 1907 was electroluminescentie gesignaleerd. In 1962 was de eerste praktische LED met zichtbaar licht (rood) gemaakt door Nick Holonyak Jr. in dienst van General Electric. De Monsanto Company was het eerste bedrijf dat in 1986 op grote schaal rode LED’s maakte die geschikt waren voor signaalverlichting (zoals we die kennen in elektronische apparatuur, aan/uit indicatie). In 1999 introduceerde Philips Lumileds power LED’s die bestond uit een grote chip, die meer elektrisch vermogen kon opnemen. In September 2003 bood het bedrijf CREE, Inc. een nieuw type witte LED te koop aan (de helderste commercieel beschikbare LED) die een 65 Lumen per Watt efficiëntie had bij een stroom van 20mA. Momenteel zijn LED’s te koop waar een stroom doorheen kan van 1A, met een efficiëntie van 60 Lumen/Watt en de ontwikkelingen staan niet stil. In 25 jaar zijn we gegaan van een LED voor signaalverlichting naar LED’s die gebruikt kunnen worden verlichting.

Een LED chip voor verlichting

Huidige stand van de LED chips
LED’s zijn nu in grote aantallen te koop bij verschillende fabrikanten die 3W elektrisch vermogen op kunnen nemen, bij een omzetting efficiëntie van 60 Lumen/Watt. Onder zeer gecontroleerde omstandigheden is nu 110 Lumen/Watt mogelijk. Deze efficiëntie wordt gehaald niet alleen bij wit licht, maar ook bij warm wit licht (zoals we kennen van de gloeilamp/halogeen lamp).
Werking van LED’s
Zoals iedere diode, bestaat een LED (Light Emitting Diode) uit halfgeleider materiaal. De stroom vloeit makkelijk van de anode naar de kathode, maar niet omgekeerd. Als de stroom vloeit vallen er electronen in de gaten, waarbij het electron een lager energie niveau aanneemt, onder het uitzenden van een foton (licht). Dit licht kan infrarood licht zijn zoals bij de eerste LED’s, of zichtbaar licht zoals blauw of rood. Wit licht wordt gemaakt door of een combinatie van drie LED’s (Rood, Groen, Blauw) of door fosforen op de LED aan te brengen die net als bij een TL buis het licht om zetten van een kleur in een andere kleur. Door de juiste combinatie van verschillende fosforen kan er wit licht van 6000K gemaakt worden tot licht met een warmgele kleur van 2700K. Door de stroom door de LED aan te passen wordt de lichthoeveelheid gecontroleerd. Om die stroom goed te controleren is er elektronica bij iedere LED nodig. Alhoewel de omzetting van elektriciteit naar licht ongekend efficiënt verloopt, wordt toch de LED chip warm. Als deze warmer wordt, verloopt de omzetting naar licht minder efficiënt. Daarnaast kan de chip niet tegen te hoge temperaturen. Hij verouderd dan wat sneller, waardoor de efficiëntie afneemt. Daarom is een deel van de lamp altijd van metaal, om de overtollige warmte aan de omgeving af te kunnen staan. De lamp wordt bij normaal gebruik handwarm. Als er stroom op de LED wordt gezet gaat deze meteen aan op vol vermogen.

Een LED lamp

Van LED naar verlichting
Om voldoende licht voor verlichting te verkrijgen moeten een aantal LED’s bij elkaar in een behuizing geplaatst worden. Er moet elektronica bij, om de stroom door de LED’s in toom te houden. De LED’s moeten gekoeld worden, zodat ze hun levensduur van 50.000 uur behouden. Dat alles moet in een mooi ogende behuizing passen, die aansluit bij de huidige behuizingen. Hierbij zo’n voorbeeld van een LED lamp. Hij heeft 3 LED’s, ieder met een eigen lens. Hij is geschikt voor 12V en in de voet van de lamp zit de elektronica om de stroom te reguleren. Deze lamp geeft het licht (hoeveelheid en kleur) van een 35W halogeen lamp. Koop niet de lampen waar meer dan 15 LED’s samen in een behuizing zitten, alhoewel deze relatief goedkoop zijn! De hoeveelheid licht en de kleur van het licht zullen je zeker tegenvallen. LED lampen zijn verkrijgbaar in de van gloeilampen bekende schroeffittingen (E27 en E14) en de van halogeenlampen bekende GU10 (230V), MR16 en MR11 (12V) voetjes.
Wetgeving over LED verlichting
De wetgever heeft geen enkel plan om LED lampen aan banden te leggen, integendeel, vanuit energiebesparing en minder CO2 uitstoot is men er voorstander van en stimuleert het gebruik van LED lampen.