LED lampen en dimmers
LED en Halogeen lampen dimcurve
Een halogeen lamp reageert anders op een spanningsverlaging dan een LED lamp. Verminder je de stroom door een halogeen lamp met 50%, dan is de halogeenlamp bijna uit, de LED lamp geeft nog 50% van zijn lichthoeveelheid. Dit betekent dat veel dimmers nu in gebruik voor halogeen lampen, LED lampen moeilijk volledig kunnen dimmen. Daarnaast moet ook bij diep dimmen de elektronica zelf in de LED lampen nog voldoende spanning krijgen om goed te kunnen werken. Daarom is in het lage bereik het dimmen van halogeen lampen veel beter dan van LED lampen.
Klik op alle LED dimmers, dan zie je al onze LED dimmers.
LED lamp: minimum vermogen van dimmers
Vaak hebben bestaande dimmers een minimum aan te sluiten vermogen van ± 50 Watt. In veel installaties zal dat vermogen niet op een dimmer aangesloten worden met alleen LED lampen. Die dimmers met een hoog minimum vermogen (50 Watt of meer) zijn dus meestal niet geschikt voor LED lampen. Rechts is een afbeelding van zo’n dimmer, er moet meer dan 60 Watt op aangesloten worden en maximaal mag er 400 Watt op worden aangesloten. Totaal ongeschikt voor LED! Een LED lamp aansluiten op zo’n dimmer zorgt voor slecht starten en/of knipperen van de LED lamp. Dimmers geschikt voor vermogens van minimaal 10 Watt – 20 Watt zijn meestal wel geschikt, als ze voldoen aan de volgende eis:
LED lamp: elektrische eigenschappen en dimmers
De elektronica in een LED lamp voet heeft andere elektrische eigenschappen dan een gloeilamp of halogeen lamp. Een dimmer moet daar heel duidelijk rekening mee houden. In de voet van een LED lamp zit een (kleine) elektronische transformator. De dimmer moet daar geschikt voor zijn. Meestal staat op de verpakking en de handleiding van zo’n dimmer dat die geschikt is voor elektronische transformatoren. Ook wordt de aanduiding (C) gebruikt of de term faseafsnijding. Jammer genoeg zijn deze dimmers niet de goedkoopste. Gebruikt u het andere type dimmer dan kunnen de lampen en/of de dimmer sterk zoemen, of de lampen knipperen, trillen of gaan kapot.
Voorbeelden van dimmers geschikt voor LED lampen
Hier een uitgebreide lijst van goede faseafsnijdingsdimmers. Wij hebben uitstekende ervaring met de Berker 2867-10, de Varilight dimmers, met de Busch-Jaeger dimmer type 6523 U-102. Deze hebben we daarom in ons assortiment opgenomen. We hadden ook goede ervaringen met de Siemens 5TC8 284, maar gezien de prijs van deze dimmer hebben we deze uit ons assortiment gehaald. De Merten dimmer 577129 is aan de onderkant van het vermogen begrensd en dimt daarmee LED lampen minder diep. De Eltako dimmer EUC61NPN-UC hebben we in het assortiment opgenomen. Ondanks dat deze net even lastiger aan te sluiten is, is de dimfunctie van deze dimmer voor LED lampen perfect.
Fabrikant
Type nummer
Fabrikant
Type nummer
Fabrikant
Type nummer
Berker
2867-10
Eltako
EUC61NPN-UC
Opus
852.395
Busch Jaeger
6523U
Legrand 67084
Celiane
KlikAanKlikUit
ACM100
Drespa
433HAB
Legrand 78401
Mosaic
Schneider electric
ATD315
Everflourish
EFE700DC
Lutron
RNSU-452
Schneider electric
LTD450 RC/RL
GIRA
0307 00
Merten
5771
Niko
310-02800
KOPP
8078
N&L
28985
Varilight
JQP401W/JQP252W
Jung
243EX-SL500
Techniek van dimmers
Voor diegene die geïnteresseerd zijn in meer techniek: we kennen twee soorten elektronische dimmers: de faseaansnijdings dimmer (leading edge) en de faseafsnijdingsdimmer (trailing edge).
Leading edge dimmer (aansnijding)
Op de opgaande spanning van de 230V, 50Hz, wordt iedere keer weer een puls gegeven, die ervoor zorgt dat een elektronische component de stroom doorlaat. Deze component sluit de stroomtoevoer weer af als de 230V 50Hz door de nul heen gaat. Ja, dat kan, want het was een wisselspanning. Door het punt in de tijd te verschuiven wanneer de puls wordt gegeven, kan er langer of korter stroom door de component lopen en dus worden doorgegeven aan de belasting (lamp, kachel, transformator).
Deze dimmers bevatten of een z.g Triac of een aantal MOSFET transistors.
De dimmers met een Triac zijn al lang in omloop. Ze kunnen gemaakt worden voor € 3,- aan elektronische componenten. Het nadeel is dat een Triac pas goed werkt als er een minimale belasting is aangesloten. Ook laat de Triac de stroom zo abrupt ineens door als de Triac de spanning door moet laten, dat hierdoor hoge spanningspieken kunnen ontstaan, die funest kunnen zijn voor elektronische componenten in LED lampen. Dit type dimmer is geschikt voor gloeilampen, halogeen lampen zonder voorschakel apparatuur en traditioneel gewikkelde transformatoren en dus niet voor LED lampen met hun stuurelektronica. Voorbeelden van deze dimmer zijn alle dimmers die je voor ongeveer € 30,- in alle bouwmarkten kan kopen.
Tegenwoordig met meer en meer LED lampen zijn er faseaansnijdende dimmers gekomen gebaseerd op MOSFET transistors. Deze schakeling is veel complexer en de kosten van de onderdelen zijn ook veel hoger dan bij de Triac varianten. Maar het voordeel is dat de problemen zoals bij de Triac dimmers niet optreden. Deze dimmers zijn dus ook goed geschikt voor dimbare LED lampen. Een voorbeeld van zo’n dimmer is de Busch Jaeger 6523U dimmer.
Trailing edge dimmer (afsnijding)
Dit is het nieuwe (en duurdere) type dimmer. Voor de technici: de opgaande spanning van de 230V 50 Hz wordt gewoon doorgelaten, op een bepaalde tijd wordt na de nuldoorgang de stroom door de elektronica afgeknepen. Dit gebeurt veel minder snel dan het opstarten bij de leading edge dimmers. Hierdoor hebben de elektronische trafo’s hier minder last van en is het ook beter voor de levensduur van rechtstreeks aangesloten gloeilampen en halogeen lampen.Dit type dimmer is uitstekend geschikt voor LED lampen, gloeilampen, halogeenlampen en de elektronische transformatoren die je tegenwoordig zo veel ziet (dus ook om 12 V LED lampen te dimmen) en niet geschikt voor traditioneel gewikkelde trafo’s.
